సింధు నీటిని విడుదల చేయండి.
పాక్ వేడుకోలు
న్యూఢిల్లీ జూన్ 6 : పాకిస్తాన్కు సింధు నీటిని ఇవ్వకపోతే, ఊపిరి ఆపేస్తామని ఒకడంటే… రక్తం పారిస్తామని మరొకడు ఇలా ప్రగల్బాలు పలికారు పాకిస్తాన్ పహిల్వాన్లు. చివరకు బ్బా..బ్బాబు నీళ్ళివ్వండి అంటూ వేడుకుంటున్న స్థితికి చేరుకున్నారు. ఇప్పటికే భారత దేశానికి లేఖలపై లేఖలు రాస్తున్నారు. ఉగ్రవాదులను అంతం చేసే వరకూ సింధు జలాలను చుక్క కూడా ఇచ్చేది లేదని భారత్ తెగేసి చెప్పంది. ఏప్రిల్ 24న ఒప్పందాన్ని నిలిపివేస్తున్నట్లు భారత్ పాకిస్థాన్కు అధికారికంగా తెలియజేసింది.
పహల్గాం (Pahalgam) ఉగ్రదాడి (terror attack) తర్వాత భారత్ సింధు జలాల ఒప్పందం (Indus Waters Treaty – IWT) ను నిలిపివేసినప్పటి నుండి, నీటి సమస్యలతో (water-related woes) పాకిస్థాన్ (Pakistan) గందరగోళంలో ఉంది. ఈ ఒప్పందాన్ని నిలిపివేసే నిర్ణయాన్ని పునఃపరిశీలించమని ఇస్లామాబాద్ (Islamabad) న్యూఢిల్లీకి (New Delhi) చాలాసార్లు లేఖలు రాసింది.
పాకిస్థాన్ జలవనరుల కార్యదర్శి, సయ్యద్ అలీ ముర్తాజా (Syed Ali Murtaza), భారతదేశ జలశక్తి మంత్రిత్వ శాఖకు (Jal Shakti Ministry) 4 సార్లు లేఖలు రాశారు. ఈ లేఖలలో, IWT నిలిపివేత నిర్ణయాన్ని సమీక్షించాలని ముర్తాజా కోరారు. ఒక వర్గం సమాచారం ప్రకారం, ఈ లేఖలలో మూడు ఆపరేషన్ సింధూర్ (Operation Sindoor) తర్వాత రాసినవి. భారత్ ఏకపక్షంగా ఒప్పందాన్ని నిలిపివేయలేదని, ఇది ఒప్పందం నిబంధనలకు (pact’s provisions) విరుద్ధమని పాకిస్థాన్ పదేపదే పేర్కొంది.
“ఒప్పందాన్ని మంచి విశ్వాసంతో (good faith) గౌరవించాలనే బాధ్యత ఒక ఒప్పందానికి ప్రాథమికం. అయితే, దీనికి బదులుగా మనం చూసింది పాకిస్థాన్ ద్వారా భారత కేంద్రపాలిత ప్రాంతం జమ్మూ కాశ్మీర్ను లక్ష్యంగా చేసుకుని నిరంతర సరిహద్దు ఉగ్రవాదం (cross-border terrorism)” అని అప్పట్లో భారతదేశ జలవనరుల కార్యదర్శి దేబాశ్రీ ముఖర్జీ (Debashree Mukherjee) రాశారు.
పరిష్కారం కోరుతూ పాకిస్థాన్ నుండి వచ్చిన కమ్యూనికేషన్లు (communications) ఉన్నప్పటికీ, భారత్ తన వైఖరి (stance)లో ఏమాత్రం మార్పులేకుండా రద్దును కొనసాగించింది. ఏప్రిల్ 29న ఒక అధికారి మాట్లాడుతూ, పాకిస్థాన్ “విశ్వసనీయంగా మరియు నిస్సందేహంగా సరిహద్దు ఉగ్రవాదాన్ని విడిచిపెట్టే వరకు భారత్ తన నిర్ణయంపై దృఢంగా ఉంది” చర్చలలో పాల్గొనదని పునరుద్ఘాటించారు.
మాజీ కేంద్ర జలవనరుల కార్యదర్శి శశి శేఖర్ (Shashi Shekhar) ప్రకారం, పాకిస్థాన్ “నిస్సహాయంగా” (desperate) ఉంది, ఎందుకంటే దాని GDPలో (Gross Domestic Product) సుమారు 25% సింధు జలాలపై ఆధారపడి ఉంది. “ఒప్పందం నిలిపివేత పరిణామాలు చాలా తీవ్రంగా ఉంటాయి, ఎందుకంటే ఇది పౌర అశాంతికి (civil unrest) కూడా దారితీయవచ్చు” అని శేఖర్ పేర్కొన్నారు, ఒప్పందం నిలిపివేత వలన పాకిస్థాన్లో అంతర్గత అస్థిరత (internal instability) సంభవించే అవకాశం ఉందని నొక్కి చెప్పారు.
శశి శేఖర్ 2016లోనే ఒప్పందాన్ని నిలిపివేయాలని లేదా ఉపసంహరించుకోవాలని సూచించినట్లు వెల్లడించారు. అయితే, ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోడీ (Narendra Modi) ప్రారంభంలో సహకార విధానాన్ని (collaborative approach) ఇష్టపడ్డారు, “జలవనరులు అందరి ప్రయోజనం కోసం ఉండాలి” అని నొక్కి చెప్పారు.
భారత్ ఇప్పుడు సింధు, జీలం, మరియు చీనాబ్ నదుల (Indus, Jhelum, and Chenab rivers) నీటి ప్రవాహాన్ని పాకిస్థాన్తో పంచుకోవడం నిలిపివేసింది. 1960 నాటి సింధు జలాల ఒప్పందం ప్రకారం ఇది గణనీయమైన పరిణామాలను కలిగి ఉంది. ఈ ఒప్పందం ప్రకారం ఈ పశ్చిమ నదుల (western rivers) నుండి 80% నీరు పాకిస్థాన్కు కేటాయించబడింది, ఇది పాకిస్థాన్ వ్యవసాయ రంగం (agricultural sector) మరియు ఆర్థిక వ్యవస్థకు (economy) జీవనాధారం.
