పోలవరం లేపిన రాజకీయ నామకరణాల చర్చ
అమరజీవి సేవలకు గౌరవం ఇవ్వాలన్న ఉద్దేశ్యం ప్రశంసనీయం
కానీ రాజకీయల కోసం పేరు మార్పులా?”
ప్రజల్లో చర్చ
ఎం.గణేశ్, ప్రధాన ప్రతినిధి
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాల్లో ప్రభుత్వాలు మారిన ప్రతిసారీ అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులు, సంక్షేమ పథకాల పేర్లు కూడా మారిపోతున్నాయన్న విమర్శలు ఇప్పుడు మరింత బలంగా వినిపిస్తున్నాయి. పాలన మారినా ప్రజల అవసరాలు మారవు, కానీ ఆ అవసరాలను తీర్చేందుకు రూపొందించిన పథకాలకు మాత్రం కొత్త పేర్లు పెట్టడం రాజకీయ సంస్కృతిగా మారిందన్న అభిప్రాయం ప్రజల్లో నెలకొంది. ఇప్పుడు పోలవరం ప్రాజెక్టు పేరు మరోసారి చర్చల కేంద్రంగా మారింది.
రాష్ట్రానికి జీవనాడిగా భావించే పోలవరం ప్రాజెక్టు తొలుత రాజకీయ రంగు లేకుండా “పోలవరం నీటిపారుదల ప్రాజెక్టు”గా ప్రారంభమైంది. కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత, వైఎస్ రాజశేఖరరెడ్డి ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్న సమయంలో, దీనికి “ఇందిరా సాగర్ (పోలవరం) బహుళార్ధ సాధక ప్రాజెక్టు” అనే పేరు పెట్టారు. మాజీ ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ పేరు జోడించడంతో పోలవరం ప్రాజెక్టు అధికారికంగా ఒక రాజకీయ నామకరణానికి లోనైంది. రాష్ట్ర విభజన అనంతరం టీడీపీ ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత మళ్లీ ప్రజల్లో సులభంగా గుర్తించేలా “పోలవరం ప్రాజెక్టు” అనే పేరే ప్రధానంగా వినియోగంలోకి వచ్చింది. ఇప్పుడు కూటమి ప్రభుత్వం హయాంలో ఉప ముఖ్యమంత్రి పవన్ కళ్యాణ్ ఈ ప్రాజెక్టుకు అమరజీవి పొట్టి శ్రీరాములు పేరు పెట్టాలని ప్రతిపాదించడంతో పోలవరం మరోసారి రాజకీయ నామకరణాల చక్రంలోకి ప్రవేశించింది. పవన్ కళ్యాణ్ ప్రతిపాదనకు జనసేన ఎమ్మెల్సీ నాగబాబు బహిరంగ మద్దతు ప్రకటించారు. ప్రభుత్వాలు మారినప్పుడల్లా పథకాలకు, ప్రాజెక్టులకు నాయకుల పేర్లు పెట్టే సంస్కృతి గతంలో కొనసాగిందని విమర్శించిన నాగబాబు, ఆంధ్రప్రదేశ్ కోసం ప్రాణత్యాగం చేసిన మహానుభావుల పేర్లను ప్రాజెక్టులకు నామకరణం చేయడమే సముచితమని వ్యాఖ్యానించారు. అయితే ఈ వాదనకు మద్దతు ఉన్నప్పటికీ, అదే సమయంలో మరో పేరు మార్పు కూడా అదే పాత రాజకీయ సంప్రదాయానికి కొనసాగింపే అన్న విమర్శలు కూడా వినిపిస్తున్నాయి.
పేర్లు మారిన ప్రధాన నీటి ప్రాజెక్టులు
- శ్రీశైలం ప్రాజెక్టు మొదట శ్రీశైలం జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టుగా పిలవబడింది. అధికారిక పత్రాల్లో పీవీ నరసింహారావు సాగర్ వంటి పేర్లు ప్రతిపాదన దశలోకి వచ్చినప్పటికీ, ప్రజల్లో శ్రీశైలం అనే పేరే నిలిచిపోయింది.
- తెలంగాణ–ఆంధ్ర సరిహద్దులో ఉన్న నాగార్జునసాగర్ ప్రాజెక్టు తొలుత కృష్ణానది ప్రాజెక్టుగా పిలువబడింది. ఆ తర్వాత దానికి నాగార్జునసాగర్ అనే పేరు స్థిరపడింది. అయితే కొన్ని దశల్లో ఇందిరా సాగర్ వంటి పేర్లతో పునర్నామకరణంపై చర్చలు జరిగినా అధికారిక మార్పు జరగలేదు.
- ప్రకాశం బ్యారేజ్ను తొలుత బీజవాడ ఆనకట్టగా వ్యవహరించగా, ఆంధ్ర రాష్ట్ర తొలి ముఖ్యమంత్రి టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు గౌరవార్థం ప్రకాశం బ్యారేజ్గా నామకరణం చేశారు.
- వెలిగొండ ప్రాజెక్టును అధికారికంగా ఉగాది–గండికోట రిజర్వాయర్ లింక్
సంక్షేమ పథకాలదీ అదే తీరు :
సంక్షేమ పథకాల విషయంలో ఈ ధోరణి మరింత స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ఆరోగ్య బీమా పథకం కాంగ్రెస్ హయాంలో ఆరోగ్యశ్రీగా కొనసాగితే, టీడీపీ ప్రభుత్వం దాన్ని ఎన్టీఆర్ వైద్య సేవగా మార్చింది. వైసీపీ ప్రభుత్వం వచ్చిన తర్వాత అదే పథకం వైఎస్సార్ ఆరోగ్యశ్రీగా మారింది. రైతులకు ఆర్థిక సాయం అందించే పథకం టీడీపీ హయాంలో అన్నదాత సుఖీభవగా ఉండగా, వైసీపీ హయాంలో వైఎస్సార్ రైతు భరోసాగా పేరు మారింది. ఇందిరమ్మ ఇళ్లు, ఎన్టీఆర్ గృహ నిర్మాణ పథకం, పేదలందరికీ ఇళ్లు వంటి పేర్లు వసతి గృహాల పథకాల్లో వచ్చిన మార్పులకు ఉదాహరణలు. అలాగే ఇందిరమ్మ పింఛన్లు, ఎన్టీఆర్ భరోసా పింఛన్లు, వైఎస్సార్ పెన్షన్ కానుకగా మారిన వృద్ధాప్య పింఛన్ల పథకం కూడా ప్రభుత్వ మార్పుతో పేర్లు మారిన తీరును ప్రతిబింబిస్తుంది.
ముగింపు :
ఈ అన్ని ఉదాహరణలు ఒక ప్రశ్నను ముందుకు తెస్తున్నాయి. అభివృద్ధి లక్ష్యాలు ఒకటే అయినప్పుడు, వాటి పేర్లు మాత్రం ఎందుకు మారాలి అన్నది. ప్రజలకు అవసరమైన సాగునీరు, తాగునీరు, ఆరోగ్యం, నివాసం వంటి మౌలిక అంశాల కంటే, ప్రాజెక్టులు ఏ పేరు మీద అమలవుతున్నాయన్నదే రాజకీయ చర్చగా మారుతుండటం ప్రజాస్వామ్య పరంగా ఎంతవరకు సమంజసం అన్న ప్రశ్న తలెత్తుతోంది. ఇప్పుడు పోలవరం ప్రాజెక్టుకు పొట్టి శ్రీరాములు పేరు పెట్టాలన్న ప్రతిపాదన కూడా అదే నేపథ్యంతో చూడబడుతోంది. అమరజీవి సేవలకు గౌరవం ఇవ్వాలన్న ఉద్దేశ్యం ప్రశంసనీయం అయినప్పటికీ, మరోసారి పేరు మార్పు జరగడం రాజకీయ నామకరణాల పరంపరలో మరో అధ్యాయమే అన్న వాదన కూడా బలంగా వినిపిస్తోంది. ప్రాజెక్టు పేరు ఏదైనా, అది పూర్తై రాష్ట్రానికి పూర్తి స్థాయిలో ఉపయోగపడటమే ప్రజల ఆశగా నిలుస్తోంది.
